Alphabet bir günde 500 milyar dolar değer kaybetti, OpenAI yatırım hedefini düşürdü: yapay zekâ parası soğuyor

Alphabet’in en kötü günü

Alphabet hissesi (GOOGL), 28 Ekim akşamı açıklanan üçüncü çeyrek sonuçlarının ardından 29 Ekim’de 324,89 dolardan 283,82 dolara, yüzde 12,6 düştü. CNBC’ye göre bu, Google’ın 2004’teki halka arzından bu yana en sert günlük düşüş ve yaklaşık 500 milyar dolarlık piyasa değerini sildi; önceki rekor Mart 2020’deki yüzde 11,63’tü. Hisse 30 Ekim’de yüzde 1,4 daha geriledi ve 279,84 dolardan kapandı. Alphabet Ekim ayını yüzde 18,7 kayıpla bitirdi.

Satışın ana nedeni nakit akışıydı. Alphabet üçüncü çeyrekte eksi 9,07 milyar dolar serbest nakit akışı açıkladı; analistler artı 2,7 milyar dolar bekliyordu. Şirket 2026 yatırım harcaması beklentisini 195 ile 205 milyar dolar arasında tuttu. En büyük gelir kalemi olan arama reklamları yüzde 12 artışla 63,35 milyar dolara çıktı ama beklentinin altında kaldı. Finans direktörü Anat Ashkenazi, dışarıdan kiralanan işlem gücünün “ancak üçüncü çeyreğin en sonunda devreye girdiğini” söyledi. Quilter Cheviot’tan Ben Barringer sonuçları “oldukça dağınık” bulduğunu ve bilanço toplantısının kötü yönetildiğini söyledi.

OpenAI yatırım hedefini 20 milyar dolara indirdi

The Wall Street Journal’ın 30 Ekim tarihli haberine göre OpenAI, yeni yatırım turunda şimdiye kadar yaklaşık 11 milyar dolarlık taahhüt topladı. Şirketin ilk hedefi 30 milyar dolardı. Tur OpenAI’ı 1,25 trilyon dolar değerliyor; WSJ’ye göre şirket başlangıçta 1,4 trilyon dolarlık bir değerleme istiyordu. Habere göre bazı büyük yatırımcılar, yapay zekâ harcamalarının finansal olarak sürdürülebilirliğine dair kaygılar nedeniyle tura katılmadı; OpenAI önümüzdeki haftalarda aile ofislerine ve varlıklı bireylere de başvurmayı planlıyor.

Financial Times aynı gün OpenAI’ın hedefini 10 milyar dolar düşürerek 20 milyar dolara indirdiğini yazdı; CNBC bunu 31 Ekim’de kendi kaynaklarıyla teyit etti. FT’ye göre OpenAI yatırımcılara taahhüt için 30 Ekim Cuma’yı son gün olarak vermişti ve bazı yatırımcılar paylarını küçülttü. CNBC’ye konuşan bir kaynak, turun henüz kapanmadığını ve rakamların değişebileceğini söyledi. OpenAI CNBC’nin sorusuna yanıt vermedi.

CNBC tur haberini ilk kez 22 Ekim’de vermişti: OpenAI, 1,25 trilyon dolar değerlemeyle 30 milyar dolara kadar yatırım almaya yakındı ve tura Birleşik Arap Emirlikleri’nden yatırımcılar ile Coatue öncülük ediyordu. CNBC tur için, olası bir halka arz öncesinde “fırsatçı” bir köprü ifadesini kullanmıştı. O haberde 1,25 trilyon dolar yeni para hariç (pre-money) değerleme olarak geçiyordu; FT ise aynı rakamı yeni para dahil (post-money) olarak aktarıyor. Yani hedefin küçülmesiyle birlikte değerleme de fiilen düşmüş olabilir. OpenAI’ın bir önceki turu Mart 2026’daydı: şirket 122 milyar dolar toplamış, değeri 852 milyar dolar olmuştu.

WSJ’nin haberi OpenAI ile Anthropic arasındaki farkı da gösteriyor. Habere göre Anthropic’in çeyreklik geliri ikinci çeyrekte iki katından fazla artarak 11,6 milyar dolara çıktı; OpenAI’ın geliri aynı dönemde yaklaşık yüzde 18 artışla 6,7 milyar dolara ulaştı. Anthropic ikinci çeyrekte küçük bir faaliyet kârı açıklarken OpenAI’ın faaliyet zararı büyüdü. WSJ’nin aktardığı üçüncü taraf verilerine göre OpenAI, son modellerinde fiyat indirdikten sonra pazar payının bir kısmını geri kazandı.

Dört dev bu yıl 730 milyar dolar harcıyor

Dört büyük bulut şirketinin 2026 yatırım harcaması hedefleri toplamda yaklaşık 730 milyar dolar ediyor: Amazon yaklaşık 220 milyar dolar, Alphabet 195 ile 205 milyar dolar, Microsoft 170 milyar dolar, Meta 135 ile 145 milyar dolar. Aralık verenlerde orta nokta alındığında toplam 730, aralığın uçlarıyla 720 ile 740 milyar dolar arası. Microsoft’un rakamı CNBC’ye göre 2026 takvim yılı için. Amazon yalnızca üçüncü çeyrekte 77,3 milyar dolar harcadı; bir yıl önce bu rakam 35,1 milyar dolardı. CNBC’ye göre büyük bulut şirketlerinin toplam harcamasının gelecek yıl 1 trilyon doları aşması bekleniyor.

Harcamaya nakit yetmiyor

Haftanın bilançolarında öne çıkan ortak tema, yapay zekâ veri merkezlerine yapılan harcamanın şirketlerin ürettiği nakdi aşmaya başlaması oldu.

Amazon: Şirketin bültenine göre son 12 aylık serbest nakit akışı eksi 42,4 milyar dolar; bir yıl önce artı 14,8 milyar dolardı. Bültene göre düşüşün ana nedeni, mülk ve ekipman alımlarındaki 94,8 milyar dolarlık yıllık artış. Aynı dönemde faaliyetlerden elde edilen nakit yüzde 29 artışla 168,3 milyar dolara çıktı. Çeyreklik yatırım harcaması (77,3 milyar dolar) analistlerin beklediği 58,7 milyar doların da üzerindeydi. Amazon 2026 yatırım hedefini 220 milyar dolarda tuttu; CEO Andy Jassy 2027’de “anlamlı ölçüde daha fazla” harcayacaklarını söyledi. AWS’nin geliri yüzde 39 artışla 45,98 milyar dolara çıktı, ama toplam gelir (201,9 milyar dolar) ve hisse başına kâr (1,89 dolar) beklentinin altında kaldı.

Meta: CNBC’ye göre Meta’nın serbest nakit akışı üçüncü çeyrekte eksi 2,12 milyar dolar oldu. Şirket 2026 yatırım harcaması beklentisini 135 ile 145 milyar dolar arasına çekti; alt sınırı 130 milyar dolardan yükseltti. Meta yapay zekâ yatırımları için 95 milyar dolar toplamayı planlıyor: 35 milyar doları halka hisse arzıyla, 60 milyar doları piyasa üzerinden kademeli satışla. S&P Global Ratings 30 Ekim’de Meta’nın AA- kredi notunu korudu ama görünümünü durağandan negatife çevirdi. Kuruluşa göre Meta’nın yapay zekâ yatırımlarından ne zaman anlamlı gelir elde edeceği belirsiz. Meta sözcüsü, S&P’nin şirketin yapay zekâdan para kazanma kapasitesine dair değerlendirmesine “saygıyla katılmadıklarını” söyledi. Meta hissesi Ekim’i yüzde 15 kayıpla kapattı; CNBC’ye göre bu, son dört yılın en kötü ayı.

Microsoft: Microsoft’un serbest nakit akışı artıda kaldı ama yüzde 27 düşüşle 18,63 milyar dolara indi. Şirketin çeyreklik yatırım harcaması ve finansal kiralamaları 45,2 milyar dolar oldu; bu, bir yıl öncesine göre yüzde 30 fazla ama analistlerin beklediği 50,67 milyar doların altında. Microsoft yıllık yatırım tahminini 175 milyar dolardan 170 milyar dolara indirdi; bu bir harcama kısıntısı değil, tedarik gecikmesi. Finans direktörü Amy Hood, üçüncü taraf GPU sağlayıcılarındaki gecikmelerin bir kısım kapasiteyi 2027’nin ilk yarısına kaydıracağını söyledi. Microsoft hissesi 29 Ekim’de yatay seyretti. Şirket aynı akşam 25 milyar dolarlık tahvil ihraç edeceğini açıkladı; CNBC’ye göre ihracın 4 Kasım’da tamamlanması bekleniyor ve gelir genel kurumsal amaçlarla kullanılacak. Hood bilanço toplantısında şirketin borç piyasalarına erişimi olduğunu ama henüz başvurmadığını söylemişti.

CNBC’ye göre büyük bulut şirketlerinin toplam yatırım harcamasının gelecek yıl 1 trilyon doları aşması bekleniyor. Futurum Group CEO’su Daniel Newman CNBC’ye durumu şöyle özetledi: “Herkes yapay zekâda hâlâ tam gaz ilerliyor, ama bu hafta etrafındaki her şey ilginç bir hal aldı.” Newman’a göre şirketler artık bu harcamayı serbest nakit akışıyla finanse edemeyeceklerini fark ediyor.

Satış çip ve altyapı hisselerine yayıldı

Nasdaq Composite 30 Ekim’de yüzde 2,9 düşerek 25.437 puandan kapandı. CNBC’ye göre endeks böylece Mart’tan beri ilk kez üst üste üç haftayı kayıpla kapattı; Ekim’deki kaybı yüzde 5,3. Aynı gün S&P 500 yüzde 1,8, Philadelphia Yarı İletken Endeksi yüzde 7,2 düştü.

Günün en sert düşüşü Intel’deydi. Hisse 92,07 dolardan 65,76 dolara, yüzde 28,6 geriledi; CNBC’ye göre bu, 1970’lerden beri en kötü gün. Intel’in düşüşü yapay zekâ harcamalarından çok kendi tahminine bağlı: şirket dördüncü çeyrek için 15 ile 16 milyar dolar gelir ve 25 sent düzeltilmiş hisse başına kâr öngördü; analistler 17,1 milyar dolar ve 43 sent bekliyordu. Intel bunu İsrail’deki fabrikasında üretimin durmasına ve PC pazarındaki zayıflığa bağladı. CNBC’ye göre İsrail’deki fabrikada yaşanan patlamanın iki çeyrekte yaklaşık 600 milyon dolarlık gelir kaybına yol açması bekleniyor. Düşüş, ABD hükümetinin yaklaşık yüzde 10’luk Intel payının değerinden yaklaşık 12 milyar dolar sildi. Hisse bilançodan önce bu yıl yaklaşık yüzde 150 yükselmişti.

Satış Intel’le sınırlı kalmadı: Qualcomm yüzde 11,1, AMD yüzde 10,9, Broadcom yüzde 5,5, Micron yüzde 5,3, Nvidia yüzde 4,2 değer kaybetti. Yapay zekâ şirketlerine işlem gücü kiralayan bulut sağlayıcıları Nebius ve CoreWeave de yüzde 10,4 ve 9,7 düştü; iki hisse Ekim’in tamamında yüzde 35 ve 37 eridi. Oracle yüzde 6,4 geriledi.

Sırada Anthropic’in halka arzı var

CNBC’nin 31 Ekim tarihli analizine göre haftanın satışı, önümüzdeki haftalarda rekor bir halka arza hazırlanan Anthropic’in Nasdaq yolunu da zorlaştırıyor. Anthropic işlem gücünün büyük kısmını Amazon, Google ve SpaceX’ten alıyor, ama CoreWeave ve Nebius gibi yeni nesil bulut sağlayıcılarına da dayanıyor. CNBC’ye göre halka arz piyasası, SpaceX’in Haziran’daki rekor arzından beri büyük ölçüde durgun. Daniel Newman’a göre “Anthropic şu an halka arz piyasasının ta kendisi”. Newman, bu dönemde halka açılmak isteyen şirketlerin “son derece temkinli, hatta düpedüz akılsız” olması gerektiğini de söyledi.