Korsanlar, Fransa’nın kan servisi EFS’nin üç tesisindeki soğuk odaları 110°C’ye ayarladı

Kan servisinin soğuk odalarında ayarlar uzaktan değişti

Fransa’nın ulusal kan servisi Établissement français du sang (EFS), 13 bölgesel kuruluşu ve yaklaşık 10.000 çalışanıyla ülkedeki kan bağışı ve transfüzyon zincirini yürütüyor. EFS’nin 3 Kasım’da yayımladığı açıklamaya göre 2 Kasım Pazartesi günü üç bölgesel tesisteki soğuk odaların izleme ve kontrol sistemleri etkilendi. Açıklamaya göre sıcaklık ve buz çözme eşikleri “çok yüksek sıcaklıklara” çekildi.

Olayı ilk duyuran haftalık Le Canard enchaîné’ye göre saldırı 1’i 2 Kasım’a bağlayan gece yapıldı. Gazeteye göre eksi 30 derecede tutulan odalar 110°C’ye ulaşacak şekilde programlandı. Bu bir ayar değeri; EFS ölçülen bir sıcaklık açıklamadı. Odalarda donör numuneleri, transfüzyon için plazma torbaları ve ilaç üretimine ayrılan plazma vardı. EFS bu plazmayı ortağı LFB’ye sağlıyor.

EFS Bourgogne-Franche-Comté’nin toplama ve üretim direktörü Dr. Christophe Barisien, yerel yayın kuruluşu ICI’ye konuştu. Barisien’e göre etkilenen dondurucular ürünleri eksi 25 derecede saklıyor. Barisien sıcaklıkların “110, hatta 150 dereceye” çıktığını söyledi, ancak bunun ayar mı ölçüm mü olduğunu belirtmedi.

Saldırı bir tedarikçinin sisteminden geldi

Politico’ya göre EFS saldırının doğrudan hedefi değildi. EFS’nin açıklamasında etkilenen odaların “tedarikçinin çözümüyle donatılmış” olduğu belirtiliyor. Tedarikçinin adını EFS değil, Le Canard verdi: merkezi Hollanda’nın Waalwijk kentinde bulunan, geçici soğutma ve soğuk depo hizmeti kiralayan Coolworld.

Coolworld 4 Kasım’daki açıklamasında EFS’nin adını anmadı. Şirkete göre olay, soğutma sistemlerinde kullanılan bir uzaktan izleme yazılımıyla ilgili. Açık, “üçüncü taraf bir tedarikçinin sağladığı ve Coolworld’ün doğrudan kontrol etmediği” bir bileşende. Coolworld, sınırlı sayıda ünitenin etkilendiğini ve hızla önlem aldığını söyledi. Bileşenin üreticisi açıklanmadı. ICI’ye göre üç tesisten biri Besançon; diğer ikisinin adı verilmedi.

Alarmlar ve nöbetçi teknisyen

Le Canard’a konuşan bir EFS sözcüsüne göre nöbetçi bir teknisyen, pazarı pazartesiye bağlayan gece soğuk odadaki sıcaklığın yükseldiğini fark etti. EFS de kendi izleme ve alarm sistemlerinin anormallikleri hızla tespit ettiğini açıkladı. Barisien’e göre bağımsız sıcaklık izleme cihazları artışı gösterdi ve ekipler devreye girdi. Ekipler ürünleri taşıdı ya da ayarların kontrolünü geri aldı.

EFS’ye göre sağlık etkisi ve kan ürünü kaybı yok. Etkilenen ekipmanın uzaktan erişimi kapatıldı, ürünler önlem olarak başka tesislere taşındı ve izleme sıkılaştırıldı. Kan toplama ve dağıtım kesintiye uğramadı. EFS başkanı Frédéric Pacoud ise BFMTV’ye, hastalar için ayrılan numunelerin ya da plazma torbalarının kaybedilebileceğini söyledi.

Sağlık Bakanı Stéphanie Rist’in kabinesine göre teknik inceleme sürüyor. İnceleme saldırının yöntemini, etkilenen ekipman sayısını ve tesislerin yeniden devreye alınma takvimini kapsıyor. EFS, ulusal siber güvenlik ajansı ANSSI ile birlikte çalışıyor.

Ekim’de Fransa, Kasım’da Avrupa

Reuters’a göre 11’i 12 Ekim’e bağlayan gece Fransa’da yüzlerce süpermarketin buzdolabı ve dondurucusu 50°C’ye kadar ısıtıldı; yangınlar çıktı, gıdalar bozuldu. Danfoss, etkilenen birimlerin eski yazılımla (firmware) çalıştığını söyledi. The Hacker News’e göre şirket, bunların çoğunun artık güncellemediği AK-SM 800 ve AK-SC 355 modelleri olduğunu da belirtti.

Fransa’nın resmî siber olay ekibi CERT-FR’nin 12 Ekim’de yayımlayıp 16 Ekim’de güncellediği uyarı, çok sayıda ele geçirme bildiriyor. Uyarıda Danfoss AK-SM ve AK-SC serileriyle Copeland ve Dixell XWEB kontrolcüleri sayılıyor. CERT-FR, cihazların internetten çıkarılmasını, buz çözme aralıklarının denetlenmesini ve varsayılan parolaların değiştirilmesini öneriyor. Ajansa göre güvenlik güncellemesi almayan cihazlarda fabrika ayarlarına dönmek yetmiyor.

BBC’ye göre EFS olayıyla aynı gece Belçika, Lüksemburg, İsveç, İrlanda, Hollanda, Estonya ve Finlandiya’da süpermarket dondurucuları hedef alındı. The Hacker News bu listeye Portekiz ve İtalya’yı da ekledi. Belçikalı soğutma şirketi Sabcobel’e göre ünitelerin buharlaştırıcıları buz çözme moduna alındı. Danfoss da Hollanda’daki sistemlerin güvenli bir ağda olmadığını ve varsayılan parolaları kullandığını söyledi.

Kimin yaptığı bilinmiyor

Saldırıları üstlenen çıkmadı. Politico’ya göre EFS olayı süpermarket dalgasıyla bağlantılı görünüyor, ancak yetkililer bağlantıyı doğrulamadı. Belçika’nın siber güvenlik merkezi failin belki de hiç belirlenemeyeceğini açıkladı. Sophos’tan Rafe Pilling, The Guardian’a en olası iki senaryoyu anlattı: devlet destekli bir güç gösterisi ya da tek başına çalışan bir korsan. Pilling’e göre saldırı zararlı yazılım gerektirmediği için geride az iz kaldı. Fransa’nın dijital işlerden sorumlu bakanı Anne Le Hénanff ise Senato’da saldırıların ekonomiyi ve tedarik zincirini doğrudan hedef aldığını söyledi.

Yapay zekanın rolü

Saldırılarda yapay zeka kullanıldığına dair bir iddia ya da kanıt yok. Reuters’a göre İngiltere’nin Ulusal Siber Güvenlik Merkezi (NCSC) yetkilileri, ileri yapay zekanın muhtemelen gerekmediğini söyledi. Gerekçe, saldırıların eski teknolojideki bilinen açıkları hedeflemesiydi.

NCSC başkanı Richard Horne 3 Kasım’daki konuşmasında olayı “henüz dağın etekleri” diye niteledi. Horne’a göre sorun, yapay zekanın yeni saldırı yolları icat etmesi değil. Uzun süredir göz ardı edilen açıklar artık eskiden düşünülemeyecek bir ölçekte bulunup kullanılabiliyor. NCSC’nin yıllık raporu, 2028’e kadar İngiltere’nin kritik altyapısına yapay zeka destekli zararlı yazılım içeren bir fidye yazılımı saldırısını yüksek olasılıklı görüyor.

Kapak görseli yapay zekayla üretildi.