Goncourt ödüllü Philippe Jaenada, romanında ChatGPT kullandığını açıkladı

Ödülden bir gün sonra gelen açıklama

Philippe Jaenada, Fransa’nın en prestijli edebiyat ödülü Prix Goncourt’u 3 Kasım’da “L’Inconnue du quai de Javel” (Flammarion) ile kazandı. 62 yaşındaki yazar, ertesi gün France Inter radyosunda kitabı yazarken yapay zekaya “üç kez” başvurduğunu söyledi. The Guardian ve Euronews’un aktarımına göre ilki, okurla “oynamak” için romana ChatGPT’nin yazdığı bir cümleyi koymaktı. Jaenada hangi cümle olduğunu yalnızca ödül günü jüri üyelerine açıkladı. İkincisi, teknik bir ayrıntı hakkında “tamamen saçma yanıtlar” veren ChatGPT’yle dalga geçmek için yapay zekanın ürettiği bir bölümü metne almaktı. Üçüncüsü teknik araştırmaydı.

Jaenada’nın sözleri Fransızcadan çeviriyle aktarılıyor. Euronews’un çevirisine göre yazar, yapay zekanın yok sayılamayacağını, onu kullanmak, kabul etmek ve evcilleştirmek gerektiğini söyledi. Yerimizi ona kaptırmamamız ve onun işe yaraması gerektiğini de ekledi. Guardian’a göre Jaenada ödülden önce de 20 Minutes gazetesine, bir film yönetmeninin özel efekt kullandığını gizleyip gizlemeyeceğini sormuştu. Yine de yapay zekanın “kalbiyle, ruhuyla, anılarıyla” bir kitap yazamayacağını savunuyor.

Orélien olayı ve çifte standart eleştirisi

Açıklama, Académie Goncourt’un Eylül’de başka bir romanı yapay zeka şüphesiyle elemesinden sonra geldi. Kanadalı-Haitili yazar Thélyson Orélien’in ilk romanı “C’était ça ou mourir” 35 binden fazla satmış, Prix du roman Fnac’ı kazanmıştı. Gazeteci Samuel Fitoussi kitabı yapay zeka tespit aracı Pangram’dan geçirip büyük kısmının makine ürünü olduğu sonucuna vardı; bu tür araçların doğruluğu tartışmalı. Akademi 25 Eylül’de romanın “büyük olasılıkla büyük ölçüde bir yapay zeka ürünü” olduğunu açıklayıp onu listeden çıkardı. Orélien iddiaları reddetti. Guardian’a göre Kanadalı yayıncısı Boréal sonra yapay zeka kullanıldığına dair yeni kanıtlar olduğunu söyleyip yazarla yollarını ayırdı.

Guardian, sosyal medyada bazı kullanıcıların iki yazara farklı davranıldığını savunup ırksal çifte standart suçlaması yönelttiğini aktarıyor. Euronews’a göre bazı okurlar yapay zekanın yazım denetimi gibi kaçınılmaz olacağını söylüyor, bazıları ise yazarların kendi başına yazmasını beklediğini dile getiriyor. Guardian, akademiden yorum istediğini yazdı.

Ödül ve roman

Jaenada ilk turda, Sylvain Prudhomme’un “De l’autre côté du lac” romanına karşı 6’ya 3 oyla kazandı; daha önce dört kez son listeye kalmıştı. Roman, Montparnasse’ta “100 portreli kadın” diye bilinen 29 yaşındaki model Louise Cansot’nun 1949’daki çözülmemiş cinayetini yeniden araştırıyor. Ödül yalnızca sembolik 10 euroluk bir çek. Euronews’a göre dört finalistin hepsi Madrigall grubuna bağlı yayınevlerinden çıkmıştı.