Aramco, Suudi Arabistan’ın yapay zeka şirketi HUMAIN’in %49’una ortak oldu

İşlemin ayrıntıları

Suudi Arabistan’ın Kamu Yatırım Fonu (PIF) ile enerji ve kimya şirketi Aramco, 1 Kasım’da yayımladıkları ortak açıklamada HUMAIN işleminin tamamlandığını duyurdu. Buna göre Aramco, tamamen kendisine ait bir yan kuruluşu aracılığıyla yapay zeka şirketi HUMAIN’in %49’unu aldı. PIF %51 ile çoğunluk ortağı olarak kalıyor. Açıklamaya göre iki ortak da HUMAIN’e yapay zeka varlıkları, yetenekleri ve kadrolarını katıyor.

Bültene göre Aramco hisse karşılığında önemli yapay zeka varlıklarını HUMAIN’e devrediyor. Ayrıca 2026’da şirkete yaklaşık 9,9 milyar riyal (2,6 milyar dolar) nakit katkı yapacak; buna yapay zeka, işlem gücü ve dijital varlıklar ekleniyor. Nakit PIF’e değil, HUMAIN’e gidiyor. Hangi Aramco varlıklarının devredildiği, bunların değeri ve HUMAIN’in değerlemesi açıklanmadı.

Tarafların beklentileri

PIF’in başkan yardımcısı ve Orta Doğu ile Kuzey Afrika yatırımları başkanı Yazeed A. Al-Humied, iki kurumun yapay zeka yatırımlarını HUMAIN çatısında toplamanın güçlü bir sinerji yarattığını söyledi. Ona göre bu birleşme yetenek gelişimini, teknolojik ilerlemeyi ve fikri mülkiyet üretimini besleyecek. Bülten işlemi PIF’in 2026-2030 stratejisiyle uyumlu olarak tanımlıyor.

Aramco’nun başkanı ve CEO’su Amin H. Nasser, şirketin 2023’ten bu yana teknolojiden 11,3 milyar dolarlık “gerçekleşen değer” elde ettiğini söyledi. Nasser’e göre bunun önemli bir kısmı yapay zeka çözümlerinden geliyor. Bu, Aramco’nun kendi ölçütü (Technology Realized Value); bültende nasıl hesaplandığı yer almıyor. Açıklamaya göre Aramco, HUMAIN’in altyapısını yapay zekayı endüstriyel uygulamalara taşımak için kullanacak. Ortaklığın Aramco’nun mevcut yapay zeka ve dijital varlıklarından gelir elde etmesini artırması ve ana enerji işini tamamlaması bekleniyor.

HUMAIN ve süreç

Mayıs 2025’te kurulan HUMAIN dört alanda çalışıyor. Bunlar yeni nesil veri merkezleri, yüksek performanslı altyapı ve bulut platformları, Arapça çok kipli büyük dil modeli ALLAM dahil gelişmiş modeller ve sektörlere yönelik yapay zeka çözümleri. Şirket 2030’a kadar 3 gigavatlık yapay zeka veri merkezi kapasitesi kurmayı hedefliyor. Bültene göre amaç, dünyanın önde gelen yapay zeka ihracatçılarından biri olmak.

PIF ve Aramco 28 Ekim 2025’te bağlayıcı olmayan bir ön anlaşma (term sheet) imzalamıştı. O açıklamada oran ve bedel verilmemiş, işlem kesin sözleşmelere ve düzenleyici onaylara bağlanmıştı. PIF aynı açıklamada, tamamen kendisine ait Saudi Company for Artificial Intelligence’ı (SCAI) kısa süre önce HUMAIN’e devrettiğini de bildirmişti.