Avrupa, ABD ve Çin arasında açık model savaşı kızıştı

Fransız yapay zeka şirketi Mistral, 6 Ekim’de Mistral Large 4’ü tanıttı. Şirketin takma adıyla “Le Chonk”, yani tombiş: 1 trilyon parametreli, görselleri de anlayan bir model. Mistral onu “ABD ve Avrupa’nın en iyi açık ağırlıklı modeli” olarak tanıtıyor.

Model baştan sona Avrupa’da, Mistral’in kendi veri merkezlerinde eğitildi.

Ama şimdilik yalnızca bir önizleme: model API üzerinden kullanılabiliyor, ağırlıklar ise ekim sonunda yayımlanacak. Mimari MoE; her adımda 1 trilyon parametrenin yalnızca yaklaşık %5’i çalışıyor.

Mistral’in kendi grafiğinde bile tablo karışık: kodlama testi DeepSWE’de Large 4 62 puan alırken Çin’den Kimi K3 68 puanla önde.

Bağımsız test kuruluşu Artificial Analysis’in zeka endeksinde Large 4, 38 puanla ABD ve Çin dışında geliştirilmiş en zeki model oldu. Önceki Mistral Large 3’ün puanı 9’du.

Ama aynı listede Çin’den yedi model Mistral’in önünde; GLM-5.3, Qwen3.8 Max ve Kimi K3 bunlardan birkaçı. Üstelik görev başına maliyeti, benzer zekadaki açık modellerin 4 katından fazla.

Aynı gün ters yönden bir haber geldi. Alman arama motoru Ecosia’nın kurucusu ve CEO’su Christian Kroll, Politico’ya “Mistral’in kalitesinden hayal kırıklığına uğradık” dedi. Kroll’a göre Mistral’in modelleri rakiplerinin “bir yıl gerisinde”.

Ecosia, yapay zeka özelliklerini Çin modelleri de dahil açık modellere taşıyor. Bunun için Qwen, GLM ve Kimi’yi de barındıran Alman platformu Melious ile çalışıyor.

Gerekçe yalnızca kalite değil. Kroll’a göre sunucular sık sık aşırı yükleniyordu: “Mistral için fazla büyük bir müşteriydik.” Yeni düzenle maliyetleri yaklaşık yarıya indirip kaliteyi artırdıklarını söylüyor. Mistral’in uluslararası yatırımcılara dayanmasını da “gerçekten egemen” bulmuyor.

Ecosia daha mayısta OpenAI’dan Mistral’e geçmişti. Mistral’den Guillaume Lample ise Ecosia’yı yeni modeli bir an önce denemeye davet etti.

Atlantik’in öbür yakasından da bir hamle geldi. Nvidia’nın da yatırımcıları arasında olduğu Amerikan girişimi Reflection AI, 5 Ekim’de açık modeli Beam’i tanıttı: 501 milyar parametre, her adımda 23 milyarı aktif. Ağırlıklar bu ay Apache 2.0 lisansıyla yayımlanacak.

Şirket, Beam’in “Batı’nın açık model sınırını ilerlettiğini” söylüyor. Semafor ise Reflection’ı “açık kaynak Çin yapay zekasına Amerika’nın cevabı” diye tanımlıyor.

Ama Beam, Çin modellerini her alanda geçmiyor. Reflection’ın kendi tablosunda Kimi K3 neredeyse her testte önde; şirket bunu açıkça kabul ediyor. Beam’in iddiası ham güç değil, verimlilik: GLM 5.2 ile benzer sonuçları 3 ila 4 kat daha az hesaplamayla almak.

Artificial Analysis de ilk işaretlere göre Beam’in, kendi zeka seviyesinde token açısından en verimli açık modellerden biri olacağını söylüyor. Bağımsız ölçümler sürüyor.

Çin cephesi de boş durmuyor. Bloomberg’e göre DeepSeek, en az 80 milyar yuan (yaklaşık 12 milyar dolar) toplamaya çok yakın; Tencent ve CATL en büyük yatırımcılar arasında. Şirket bu tura temmuzda yaklaşık 74 milyar dolarlık hedef değerlemeyle başlamıştı ve 2027 başında halka arz planlıyor. DeepSeek yorum yapmadı.