# AP: ABD’nin Pax Silica’sı ile Çin’in WAICO’su arasında kalan ülkeler iki yapay zeka bloğu arasında denge arıyor

> AP’nin analizine göre uzmanlar, ülkelerin iki blok arasında serbestçe seçim yapma alanının daraldığını söylüyor; Kazakistan iki bloğa birden katıldı.

- Yayın: JARRUS (@jarrus.ai), thejarrus.com
- Haber tarihi: 25 Ekim 2026 (2026-10-25)
- Sitede: 2026-10-27
- Etiketler: Çin, Düzenleme ve hukuk, Çip ve donanım
- Adres: https://thejarrus.com/tr/haber/pax-silica-waico/

Associated Press'in 25 Ekim tarihli analizi, ABD ve Çin'in kurduğu iki yapay zeka bloğunu ele alıyor. Pax Silica, ABD Dışişleri Bakanlığı'nın yapay zeka ve tedarik zinciri güvenliğine yönelik amiral girişimi. Aralık 2025'te Japonya, İsrail, Avustralya, Singapur ve Güney Kore'nin imzasıyla başladı. Bakanlığın sayfasında bugün Avrupa Birliği dahil 25 imzacı listeleniyor, en yenisi 23 Ekim'de katılan Paraguay. Çin'in Dünya Yapay Zeka İşbirliği Örgütü (WAICO) ise temmuzda Şanghay'da 29 kurucu ülkenin imzasıyla kuruldu. CGTN'ye göre kurucular arasında Kazakistan, Laos, Pakistan, Rusya ve Endonezya var.

AP'ye göre uzmanlar, ülkelerin iki blok arasında **serbestçe seçim yapabileceği alanın daraldığını** söylüyor. Kazakistan iki bloğa birden girdi. Yapay zeka bakanı Zhaslan Madiyev haziranda Washington'da Pax Silica'ya katıldı, üç hafta sonra Şanghay'da WAICO'nun kurucu üyeliğini imzaladı. ABD Dışişleri Bakanlığı, rakip bir süper zeka vizyonunu ilerleten girişimlere katılan ülkelerin Pax Silica'da güvenilir ortak olamayacağını söyledi. Çin'in Washington Büyükelçiliği ise iki ülkenin birbirine karşı önlem almak yerine güçlü yanlarını kullanması gerektiğini açıkladı. Büyükelçiliğe göre yapay zeka büyük ülkelerin tekelinde olmamalı.

AP arada kalan başka ülkeleri de sayıyor. WAICO üyesi Endonezya iki bloktan da yararlanmak istiyor. Pax Silica imzacısı Singapur da Çin'in örgütüne katılmayı değerlendirdiğini söylüyor. Suudi Arabistan'ın Humain şirketi Çinli bir açık modele dayalı platform tanıttı, ülkenin Nvidia ile de anlaşması var. Kyoto Yabancı Diller Üniversitesi'nden Takahiro Tsuchiya'ya göre Japonya, düşük riskli işlerde ucuz Çin modellerini reddetmeyecek. AidData'ya göre Çin, en az 77 düşük ve orta gelirli ülkede yapay zeka projelerine hibe ve kredi sağladı.

## Kaynaklar

1. [Associated Press (Chan Ho-Him, Didi Tang): As the US and China form AI blocs, countries are increasingly torn between them, 25 Ekim 2026](https://apnews.com/article/china-us-ai-blocs-9974a3e5dc955a93935d131a4aeb8886)
2. [ABD Dışişleri Bakanlığı: Pax Silica](https://www.state.gov/pax-silica)
3. [ABD Dışişleri Bakanlığı: Under Secretary Helberg Will Kick Off Pax Silica Summit with Landmark Declaration Signing](https://www.state.gov/releases/office-of-the-spokesman/2025/12/under-secretary-helberg-will-kick-off-pax-silica-summit-with-landmark-declaration-signing)
4. [CGTN: 29 countries sign agreement on establishing World AI Cooperation Organization, 17 Temmuz 2026](https://news.cgtn.com/news/2026-07-17/29-countries-sign-establishing-World-AI-Cooperation-Organization-pact-1OQDod8zj6U/index.html)

Hata bildirimi: hata@thejarrus.com